Van Leeuwenhoeklezing: Bouwen op de allerkleinste schaal: atoom voor atoom

Studium Generale TU Delft

zo 6 sep 11:00

zo 6 sep ’26

11:00

zo 6 sep ’26

11:00

Theatercafé

Geweest

Waarom is glas doorzichtig? Waarom is nikkel magnetisch? Waarom geleidt koper elektriciteit? Kortom, hoe komen materialen aan hun eigenschappen? Het antwoord voor veel van deze vragen moet ergens liggen in de manier waarop een materiaal op atomaire schaal is samengesteld. Maar om echt goed te begrijpen hoe dat werkt, zou je eigenlijk een materiaal atoom voor atoom moeten opbouwen.

In zijn befaamde lezing ‘There’s plenty of room at the bottom’ voorspelde Richard Feynman in 1959 dat er een dag zou komen waarop we de atomen één voor één zouden kunnen rangschikken. Minder dan een halve eeuw later schreef mijn onderzoeksgroep met een tunnelmicroscoop de bewuste passage over op nanoschaal, letterlijk atoom voor atoom. Hiermee bouwen we feitelijk de kleinste bouwsels die een mens kan maken.

Ons onderzoek gaat met name over magnetische atomen. Waarom magnetisch? Omdat magnetisme zich volgens de kwantummechanica bij uitstek wispelturig gedraagt. Zo kan de ‘noordpool’ van een atoom tegelijk omhoog en omlaag wijzen. Maar hoe zit dat als we twee atomen samenvoegen? Of tien? Of een miljard? Vroeg of laat moet de kwantummechanica plaatsmaken voor de alledaagse natuurkunde van een koelkastmagneet, waarbij de noordpool toch echt maar één kant op wijst. Precies die fascinerende transitie proberen we met ons onderzoek in kaart te brengen.

De lezing wordt ingeleid door Hester Bijl, de Rector Magnificus van de TU Delft.

De entree is gratis, reserveer wel een plek van tevoren via onze website

theater overdag

Prof. dr. Sander Otte

Sander Otte is hoogleraar Atomaire Quantumtechnologie aan de TU Delft. Na zijn promotie natuurkunde (Leiden, 2008) deed hij enkele jaren onderzoek in de VS en startte in 2010 zijn eigen onderzoeksgroep in Delft. Het werk van zijn groep is gepubliceerd in internationale vaktijdschriften als Science en Nature Physics. Otte ontving onder meer een VICI-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en een Advanced Grant van de European Research Council (ERC).

Studium Generale TU Delft

Studium Generale (SG) van de TU Delft biedt inspirerende programma’s op het snijvlak van wetenschap, techniek, kunst en maatschappij. Door middel van lezingen, debatten, films en performances worden bezoekers uitgedaagd tot verdieping, dialoog en verwondering.

Missie

Studium Generale creëert ruimte voor reflectie en kritisch denken, binnen én buiten de universiteit. De visie is dat academische vorming verder gaat dan alleen het verwerven van kennis: het draait ook om maatschappelijke betrokkenheid, ethische overwegingen en het vermogen om buiten bestaande kaders te denken.

De programma’s van SG zijn toegankelijk voor studenten, TU-medewerkers én andere geïnteresseerden. Iedereen met een nieuwsgierige geest is van harte welkom.

Studium Generale van de TU Delft organiseert met regelmaat de Van Leeuwenhoeklezing. Deze lezing is voor iedereen die meer wil weten over technologie en de TU Delft. Van kijkoperatie tot spoortunnel, van windmolen tot satelliet; technologie is overal. Bij de TU Delft onderzoeken, bedenken en ontwerpen ze de technologie van morgen. Wil je daar meer van weten? Kom dan naar de Van Leeuwenhoeklezing.